De Kist en zijn verhaal – Oktober

Datum: woensdag 17 oktober 2018

In deze “splinter”nieuwe rubriek aandacht voor pure nostalgie. Elk zichzelf respecterend boerenbedrijf heeft er nog wel één op zolder liggen. Een oer-Hollandse ouderwetse houten kist, gaasbak of krat. Veelal zijn deze kisten uit beeld geraakt, verkocht, verbrand of ze hebben een nieuwe functie gekregen. De redactie van Agribusiness is op zoek naar oude houten glorie, het liefst voorzien van mooie naam-opdruk en eventueel een jaartal. Heb je een kist gevonden: maak dan een foto, met  1, 2, 3 of wellicht 4 generaties van de familie met kist. Mail deze dan met begeleidende tekst naar: ton@zrgbv.nl en dan zorgen wij ervoor dat het stukje cultureel erfgoed eeuwigheidswaarde verkrijgt d.m.v. plaatsing in Agribusiness Magazine!

In deze “de kist en zijn verhaal” vallen we een beetje door de mand. De kist heeft niet de hoofdrol in onderstaand verhaal. Zijn gevlochten rieten vriend staat dit keer in de schijnwerpers. Wie anders dan Annie Balk van de historische fruittuin te Blokker kan daar over vertellen.

Het verhaal achter de mand

Deze mand is te zien in de historische tuin aan de Koewijzend 4 in Blokker. Blokker, en dan eigenlijk het gebied rondom de Bangert, was vroeger een bekend fruitteelt-gebied. Rond 1469 werden hier de eerste fruitbomen geplant. De fruitbomen bleken het supergoed te doen!

De eerste appels werden per trekschuit vervoerd naar Amsterdam waar ze verhandeld werden. Daarvoor werd gebruik gemaakt van deze manden. Ik heb me altijd afgevraagd waar het netje voor diende, maar tijdens een rondleiding die ik verzorg in de historische tuin wist iemand mij te vertellen dat deze manden gebruikt werden bij het transport naar Amsterdam. Door het netje aan te trekken bleef het fruit beter in de mand en konden de manden neergelegd worden, zodat er meer vracht mee kon in de trekschuit.

Mij was wel bekend dat het fruit in mandjes werd geplukt. Dat was wel nodig met de hoogstambomen die men toendertijd teelde. Men ging met een ladder de boom in en hing het mandje aan een tak in de buurt. Als het mandje vol was ging men naar beneden om het te legen in een kist. In zo’n kist ging ongeveer 15 kg.( foto 2). Toen mijn man en ik in 1983 begonnen met ons fruitbedrijf werd er nog steeds geplukt in deze kisten. Na een dag plukken waren ze met 3 man bezig de kisten 1 voor 1 op een wagen te laden en in de schuur werden de kisten weer 1 voor 1 van de wagen gelost. Een heel werk!

Het eerste wat mijn man aanpakte was het verlagen van de wagen zodat er een klep aan gemaakt kon worden en de kisten zo met een steekwagen per stapel van de wagen afgehaald konden worden. Dat scheelde toch alweer!

De ontwikkeling ging door en toen kwam de verlaagde voorraadkist in gebruik. Een kist van een halve kuub waar 200 kg appels en 250 kg peren in kon. Eerst werd er nog gewerkt met een karretje waar 1 kist in paste. Die trok je dan steeds verder met je mee tot hij vol was. De volle kist liet je zakken met een takeltje en de nieuwe lege kist takelde je weer op hoogte zodat je gemakkelijk de appels of peren in de kist kon leggen.

Daarna is de pluktrein gekomen. Een trekker trekt 5 karretjes voort waar de (halve) kuubskisten  op staan. Zijn de 5 kisten vol, dan rijdt de trekker naar de schuur waar de kisten er met de heftruck afgehaald worden.( foto 3)  Wat een verschil met vroeger!!!

De vierde foto is een foto van een bussel. De bussels werden gebruikt om het fruit in te plukken, bijv. de bessen. In het gebied de Bangert teelde men hoogstam- fruitbomen met bessenstruiken eronder. Men verhandelde het fruit ook in de bussels. Eerst geschiedde dat bij café de Bessentuin aan de Bangert  in Blokker. Vanuit deze bijeenkomsten van handelaren en kwekers is in 1909 in Blokker de veiling “Op hoop van zegen”  ontstaan. Deze veiling heeft bestaan tot 1983 toen het met allerlei andere kleine veilingen opgegaan is in veiling W.F.O. (West-Friesland Oost).

De naam van de mandjes ( bussels) is wel blijven voortbestaan, want de basisschool die rond 1978 in Blokker is gebouwd heeft de naam “De Bussel”gekregen. Is een leerling van de school jarig dan mag hij een kleine attentie uitzoeken uit een bussel!

In de historische tuin aan de Koewijzend 4 in Blokker proberen we een klein beeld te geven van hoe het gebied er vroeger uit heeft gezien. Rondleiding is mogelijk op afspraak via 06-53603811.

Nog meer Agribusiness nieuws

Groei: Greenport NHN gaat ervoor

Greenport Noord-Holland Noord (NHN) krijgt in de voor ons liggende decennia nog meer betekenis als voedselschuur, kraamkamer en energiebron, nation


Agribusiness 18-10-2019

Spuitgieten vraagt om uiterste nauwkeurigheid

Van kleine stukjes kunststof weer een halffabricaat of eindproduct maken. Daar houdt Kennemer Plastic Industrie B.V. (KPI) in Wieringerwerf zi


Agribusiness 01-10-2019

Boer Ka


Agribusiness 01-10-2019

Snel, overzichtelijk en eenvoudig in contact komen met de juiste mensen

De zaken gaan goed, er is veel werk, de economie bloeit. Dat vraagt om meer personeel. Ondernemers die wel wat extra handen kunnen gebruiken, lopen er


Agribusiness 01-10-2019